Özel gereksinimli çocuklar bedensel, zihinsel, duygusal ve sosyal özellikleri yönünden akranlarından farklı gelişim özellikleri gösteren çocuklar olarak tanımlanır. Bu çocuklar görme engelli, işitme engelli, fiziksel engelli, zihinsel engelli öğrenme güçlüğü gibi etiketlerle adlandırılırlar. 

Toplumda özel gereksinimli çocuklar…

Özel gereksinimli çocukların topluma katılımı söz konusu olduğunda hepimizin öncelikle kendimize sorması gereken soru bu çocukların varlığında gündelik hayatta ne kadar haberdarız ve bir gün içinde ne kadar karşılaşıyoruz. Bu soruya vereceğimiz cevap ülke olarak topluma katılımın neresinde olduğumuzu görmemize yardımcı olacaktır. Özel gereksinimli çocuklarla sokakta, pazarda, markette, eğlence yerlerinde daha az karşılaşıyor olmamız, bu çocukların sayısının düşük olmasından değil, bu çocuklara sağlanan toplumsal yaşama erişim olanaklarının ülkemizde sınırlı olmasından kaynaklandığını söylemek mümkündür. Konuya bu noktada toplumsal yaşama erişimin önündeki engeller açısından bakmak yararlı olacaktır. 

Yaşamlarındaki engeller…

Özel gereksinimli çocukların yaşamlarındaki engelleri aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür: 
Fiziksel engeller
Bilgi eksikliği
Tutumlar
Eğitim kurumlarındaki engeller
Yasal düzenlemeler




















Fiziksel engeller… 

Fiziksel yapıdaki tüm birimlerin tüm bireyler için ulaşılabilir ve bağımsız olarak işlevde bulunmayı sağlayacak biçimde düzenlenmesi bu engelleri kaldırmanın ön koşuludur. Bunun için engelli bireyin evinden çıktığı andan başlayarak marketler, alış veriş merkezleri, tuvaletler, tiyatro- sinema gibi  eğlence merkezleri, toplu taşım araçları, parklar gibi tüm yaşam birimlerinin tüm bireyler için ulaşılabilir ve eşit fırsat sağlayıcı olması gerekmektedir. 

Bilgi eksikliği…

Toplumsal yaşama katılımın önündeki önemli bir başka engel ise özel gereksinimli çocuklar ve özelliklerine ilişkin bilgi eksikliğimizdir. Bilinmeyen, özellikleri yeterince tanınmayan bir çocuğun içinde yaşadığı toplumun bir parçası olmasını beklemek güç olacaktır.  Bu nedenle de öncelikle bu eksikliğin giderilmesinde yarar vardır. 

Tutumlar…

Topluma katlımın önündeki en temel engellerden biri olarak kabul edilmektedir. Bilgi ve deneyim eksikliği ile doğrudan ilişkili olan tutumlar, çoğunlukla bu çocukların toplum dışına itilmesine ve ayrıştırmaya neden olmaktadır.
 
Eğitim kurumlarındaki engeller…

Özel gereksinimli çocuklar; okul öncesi eğitim kurumlarından başlayarak okula kabulde, yeterli bilgiye sahip öğretmenlerle karşılaşmada, fiziksel engelleri aşmada, performans düzeylerine uygun eğitim almada uygun akran kabulünde, başarılarının değerlendirilmesinde, okul içinde gerekli destek eğitim hizmetlerini almada önemli  engellerle  karşılaşmaktadırlar. 

Yasal düzenlemeler…

Özel gereksinimli çocukların eğitim, sağlık, ulaşım, iş - meslek edinme, toplumsal yaşama katılım konusunda oldukça geniş hakları bulunmakla birlikte bu hakların hayata geçirilmesinde ve geçirilmediğinde ise yasal olarak gereğinin yapılmasında önemli sorunlar yaşanılmaktadır. 
Tüm bu engellerin ortadan kaldırılması için daha ulaşılır bir çevre ve toplumsal bilinç oluşturmak durumundayız. 



> Bize Sorun